و عوامل متعدد دیگر که متعاقبا اعلام خواهد گردید .

  بخشی پرویز دردی هم در سکوت غریبی و دور از هیاهو رفت . مرد آرام و تنهای شهر به بلندای قصیده ای ناتمام درد حزنی به دل پینه کرده بود که هیچکس را جز دوتار نمی دانست . یکبار که میهمان مجلس روایت خوانی ما بود ، اشک در چشمانش لانه کرده بود و بی اختیار و به آرامی پایین آمد وبا حس غریبی  گفت من دیگر نمیتوانم برایتان بخوانم . بعد فهمیدیم که چند ماهی نیست که  حنجره اش را عمل کرده است .

شبی دیگر باز در مجلسی دعوت شد و با روایت خوانی بی نظیرش همه ما را شیفته و ذوق زده کرد و خطاب به مدعوین گفت : من بیش از پنجاه روایت و مقام و آهنگ کرمانجی و ترکی دارم که بخش عظیمی از آنها را از استاد م بهرام بخشی آموخته ام و تاکنون به گوش کسی نرسیده است . و قول داد که اگر شرایط فراهم شود علاوه بر اینکه  همه آنها را در اختیارمان قرار میدهد ، خاطراتی اززبان بهرام بخشی ( استادش ) به یاد دارد که بازگویی آن میتواند رازهایی موسیقیایی بسیاری را باز گشاید . و  با این اوصاف در آن زمان متاسفانه هیچ گاه کسی شرایط را فراهم ننمود ، بماند ،  گامهایی هم که برداشته شد به سبب تنگ نظری و ... به سر انجام نرسید .  

پرویز دردی حالا میان ما نیست و همه آن چیز ی را که شنیده بودیم و نشنیده بودیم با خود برده است و آرام آرام نغمه و پنجه دوتارش در تاریخ گم میشود به مانند بخشی های نامدار بسیاری که هنرشان را با خود به خواب ابدی سپرده اند . زیرا همه دوران  با سهل انگاری و با بی تفاوتی از کنار هنر و هنرمند میگذریم و این چیز تازه ای نیست که ما همیشه دیر می رسیم و یا هیچ گاه نمی رسیم .

پرویز دردی چند روزی است که دلتنگی دوتارت را می شنویم ، هر سیم زخمی میزند بر دیگری و هر دو رنگی بر ویرانی خود که صاحب رخت بسته و با ر سفر بر دوش گرفته .

دیروز و روزهای سرد دیگر ، این دوتار ، زخمه های خود را که با پنجه گرم تو به جوش و خروش عارفانه در می آمد از یاد می برد .

دیگر کیست که به پاس عاشقانه ترین شب های شادی بخش یک عروس خواب را از خود بگیرد و در گوش آسمان و ستاره لالایی و هرایی سر دهد . بیچاره مردمان نگون بختی که با خیال خام خودبزرگ می شوند و گمان می برند با دادن اندک هزینه ای ، همه رنج بخشی ها را پرداخت می نمایند . کاش می شد آ ن سوی صورت یک بخشی را دید که انگار زار از او ریشه دوانده است .

پرویز دردی باید می رفت اما نه به این زودی .

یحیی خان باغچقی از معدود شبانانی است که زاویای درد درون را در نی می دمد . وی که پایانی بر تبار نی نوازان شبان است به سال 1315 در روستای باغچق قدم بر عرصه جهان نهاد . یحیی هنر نی نوازی را از پدر بزرگش مرحوم حسن قلی خان آموخت . او در شیوه نواختن نی روشی منحصر به فرد دارد . او نی را با نهادن در بین فکین و با دندان می نوازد . اصیل ترین نوارهای کرمانجی را با نوای نی یحیی خان شبان می توان تجربه کرد . نی شبانی او از حیث صدا ، برش در ملودی ، تحریر ها و تا کیدها و زیورهای مربوطه بسیار شاخص است .

استاد سهراب محمدی

سهراب بخشی فرزند مرحوممحمد حسین معروف به میسین بخشی در شهر آشخانه از ایل قرا چورلو و طایفه داشکانلو معروف به شاقلی ، در سال 1315متولد شد . بخشی بودن به ساز دوتار سالیان مدیدی است که در خانواده ایلی ایشان ، موهبت الهی است . زبان مادری این بخشی کرمانجی میباشد و تخصص او در اجرای اصیل و راستین آهنگ های کرمانجی است . از جمله کارهای محلی این بخشی ، داستان کرمانجی زلیخان ومدخان است . ( زلیخا ه و محمد خان ) که نثر و نظم آن را خود سروده است و در دستگاه معروف هرایی اجرا می شود. مدت اجرای این اثر تاثیر گذار بیش از دو ساعت به طول می انجامد .

               ما جمع  کوچکی  از پژوهشگران عرصه هنر ، گسترش  و حفظ و

            اشاعه موسیقی مقامی را به عنوان بخش عظیمی از هنر قومی وملی

            که فراموش گردیده بر دوش احساس میکنیم و در تلاشیم  تا با تهیه

            و تولید مجموعه کامل موسیقی مقامی خراسان شمالی آثار ماندگار

            این دیار کهن را به محافل فرهنگی و هنری ایران وجهان معرفی

            نماییم و ازآنجاییکه تاکنون تولید و تهیه  طرح یاد شده مکررا  به

            دوایر دولتی که در راستای فرهنگ و هنر فعالیت می نمایند ارائه

            و یاد آوری گردیده که متاسفانه تاکنون  یا حمایت نگردیده و یا

            جدی تلقی نگشته  است ، لذا بر آن شدیم تا با همت همشهریان

            هنر دوست و هموطنان علاقمند به موسیقی مقامی استان خراسان

            شمالی که دلسوز واقعی موسیقی مقامی منطقه  هستند نسبت ، به

            جمع آوری زندگی و آثار بزرگان موسیقی شمال خراسان گام برداریم،

            وپس از دریافت مجوز از مراجع قانونی و ذیصلاح، از  طریق آگهی

            در جراید و سایت های خبری ،  از کلیه کسانی که در این امر خطیر

            حاضر به همکاری و کمک مالی  هستند دعوت به عمل خواهیم آورد 

            تا در این حرکت مهم همراهمان باشند .. به امید آنکه در اعتلای فرهنگ

            و هنر و ادبیات توده که به منزله ی مصالح اولیه بهترین شاهکارهای بشر

            به شمار می آید و روح واقعی و اثر گذار یک ملت و یک خطه است ، که 

             تاکنون مهجور و محروم از رشد و بالندگی بوده است ، احیاء و پویا گردد .

            ضمنا پس از کسب مجوز، ریز برنامه ها از جمله چگونگی جمع آوری

           کمکهای مالی ، برآورد ریز هزینه ها و...   را میتوانید در وبلاگ مهتاب

           مشاهده نموده و انتقادات و پیشنهادا ت خودرا مرقوم فرمایید .

           درپایان از دوستان  هنرمند و هنردوستم خواهشمند م  که در صورت امکان

            این یادداشت را جهت اطلاع  دیگران ارسال و یا عنوان نمایند .

امام خمینی (رض ) در این فتوا که در پاسخ به سوالی در باره "خرید و فروش آلات لهو و لعب جهت استفاده های مشروع "صادر می گردد ، تصریح می فرمایند : خرید و فروش آلات مشترکه به قصد منافع محلله آن اشکال ندارد"1 و نیز مرقوم می دارند" شنیدن و نواختن موسیقی مطرب ، حرام است و صداهای مشکوک مانع ندارد و خرید و فروش آلات مختص به لهو جایز نیست و در آلات مشترکه اشکال ندارد"2

 پخش این فتوا بازتاب فراوانی می یابد و در بین صاحب نظران به عنوان تبدلی در سیاست گذاری کلان موسیقی تلقی میگردد . بعد تر یکی از اعضای دفتر حضرت امام – حجت الاسلام محمد حسن قدیری - در نامه ای به امام مینویسد : "روایت معتبره است از سکونی از حضرت صادق ( ع) که قال : قال رسوالله (ص) انهاکم عن ا لزفن و ا لمزمار و عن ا لکوبات و ا لکبرات ...زفن به معنای رقص است ( مجمع ا لبحرین ) ، مزمار نامی است که مطلق "نی " را شامل می شود و نهی حضرت ، حجت برتحریم است مگر حجتی بر خلاف باشد و هر دو دلیل اطلاق دارد . بنابراین استفاده میکنم که نی زدن حرام است . چه نی، آلت مختصه باشد یا مشترکه ...و دعوای انصراف ، منشاء صحیحی می خواهد که به نظر نمی رسد و آنچه ممکن است گفته شود مثل غلبه یا آلیت در آن زمان ، منشاء صحیح نیست و ا لبته در حد خودم در ادله مخص و به مطا لب حضرت   عا لی هم مراجعه نمودم ، حجتی برخلاف اطلاق مزبور نیافتم . ادله "میسرو لهو" تطبیق برآلات ، منافاتی با اطلاق ندارد و علت منصوصه ای هم در ادله نیست و در هر صورت اگر ساحت قدس حضرت عا لی از این گونه مسائل به دور باشد به نظر من بهتر است و ضرورتی در نشر آنها دیده نمی شود3.. ." امام خمینی (رض) در بخشی از پاسخ خود به این نامه می نویسند : پس از عرض سلام و قبل از پرداختن به دو مورد سئوال و جواب ، این جانب لازم است از برداشت جناب عا لی از اخبار و احکام ا لهی اظهار تاسف کنم ... و با لجمله آن گونه که جناب  عا لی از اخبار و روایات برداشت دارید ، تمدن جدید به کلی باید از بین برود و مردم ، کوخ نشین بوده و یا برای همیشه در صحرا زندگی نمایند ..از جناب عالی که فرد تحصیل کرده و زحمت کشیده ای می باشید ، توقع نبود که این گونه برداشت کرده و آن رابه اسلام نسبت دهید . شما خود می دانید که من به شما علاقه داشته وشما را مفید میدانم ولی شما را نصیحت پدرانه میکنم که سعی کنید ، تنها خدا را در نظر بگیرید و تحت تاثیر مقدس نماها و آخوند های بی سواد واقع نشوید ، چرا که اگر بناست با اعلام ونشر حکم خدا به مقام و موقعیتمان نزد مقدس نماهای احمق و آخوندهای بی سواد صدمه ای بخورد ، بگذار هرچه بیشتر بخورد.از خداوند متعال توفیق جناب عالی را در خدمت به اسلام و مسلمین چون گذشته خواهانم .4

1: صحیفه امام ، ج1 ص129.

2:استفتائاتاز امام خمینی ، ج2ص12.

3:صحیفه امام، ج21ص149.

4:همان ، ص151.

مطالب برگرفته از مجله مقام موسیقیایی /اسفند 84وفروردین 85/شماره31.

علی خان آبچوری ، تنها باز مانده نسلی از تاریخ که از دوران کودکی  تا کنون با عشقی آتشین  به سازش  با همه ناملایمات زمانه زیسته است وهیچ گاه لب به اعتراض ندوخته است . هرچه دارد در تنهایی با  سازش در میان میگذارد ، این بخشی از زندگی اوست  و بخشی از جوارح او ،سازش حکم قلبی است که مدام می تپد . ، او همیشه با ساز همرا ه بوده است و ساز همیشه با او مونس . چه الفتی است میان او و دو استخوانی بیروح که هر لحظه جان می گیرد .

من بارها و بارها پای صحبت استاد علی خان آبچوری نشسته ام ، و هیچگاه به یاد ندارم که از کسی یا چیزی گله و شکایتی کند ،اوباینکه همیشه میان جمع است ولی گمان میکنم تنهاست ،  تنهایی در نگاهش پیداست،به  چشمانش که خیره میشوی حس غریبی دارد، حس مردی که رویاهایش فرو ریخته است  وانگار زیر بار غمی می سوزد .یاد داستانی از سیمین دانشور می افتم ؛زندگی سیاه بازی که عمری به مردم شادی بخشیده است و حال خود مرد سیاه بختی است ، وقتی  سیاه روی صحنه است ، همه چشمها دنبال اوست  ،اما بعد از صحنه دیگر  هیچ چشمی دنبالش نیست .

من مدتهای زیادی است که در تلاشم از زندگی وآثار  استاد علی خان آبچوری و استاد حسین به بی  فیلمی مستند ودر خور مقام و موقعیت ایشان بسازم ، ولی هر با ر به بهانه ای عده ای  تنگ نظر با  مخالفت خویش از شناساندن اساتید فاخر موسیقی مقامی این خطه به عرصه های فرهنگی و هنری ایران و جهان محروم می نمایند .واما اینبار با یاری دوستانی که عوامل تولید اعلام خواهد گردید  کمتر از دوماه دیگر تصویر برداری این مجموعه را آغاز می کنیم ، ما پیمان بستیم اینبار قصه رابه سرانجام وبه پایان برسانیم ، هرچند هیچ قصه ای پایانی ندارد و هیچ عابری سرانجامی .